جولان ترجمه‌های بدل از اصل در نمایشگاه/ صدای مترجمان بلند شد - خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان

  • جولان ترجمه‌های بدل از اصل در نمایشگاه/ صدای مترجمان بلند شد - خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان

    خبرگزاری مهر-گروه فرهنگ: انتقال نمایشگاه کتاب از شهر آفتاب به مصلی بنابر بیان غیررسمی مدیران معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی اصلی‌ترین خواسته صنوف نشر در سال جاری برای برگزاری نمایشگاه کتاب به شمار می‌رفته است. اما چرا چنین خواسته‌ای اصلی‌ترین مطالبه این صنف به شمار رفته است؟ پاسخ این سوال را باید در درآمد و هزینه کرد آنها برای برگزاری نمایشگاه جستجو کرد.

    در یک نمای نزدیک حضور نمایشگاه در مصلی هم به درآمدهای تبلیغاتی نمایشگاه در سال جاری کمک بسیاری کرده است و هم گروه‌های مردمی بسیاری را گاه چند باره به نمایشگاه کتاب آورده و خرید آنها را از نمایشگاه کتاب افزایش داده است تا جایی که آماری غیر رسمی خبر از فروشی بسیار قابل توجه تنها در دو روز ابتدایی نمایشگاه کتاب در دوره جاری دارد.

    با این حساب وقتی پای درآمد بالا در میان باشد، هیچ فعالی در این عرصه دست و پای خود را برای بهره‌مند شدن از این پدیده بسته نمی‌خواهد و همین مساله است که برخی ناشرنماها را به صرافت حضور غیرحرفه‌ای و غیر مسئولانه برخی آثار در نمایشگاه کتاب می‌اندازد.

    از سویی در میان غرفه‌ها آثاری را در زمینه ترجمه می‌توان یافت که به طور مشخص و عینی کپی شده از کتاب ترجمه شده توسط مترجم دیگری است و تنها جاذبه فروش آن بوده است که ناشرنما را به صرافت این انداخته است یک کپی ناشیانه از اثر را حتی با طرح جلدی شبیه نسخه اصلی آن در نمایشگاه کتاب عرضه کنند.

    پیش از این خبرگزاری مهر در گزارش‌های متنوعی درباره پدیده بازار کتاب قاچاق کتاب و فروش نسخه‌های غیرقانونی کتاب در سطح تهران و شهرستان‌ها عرضه کرده بود اما حضور این دست از آثار در نمایشگاه کتاب در نوع خود قابل توجه است.

    مریم مفتاحی از مترجمان خوشنام و با سابقه کشور روز گذشته در همین زمینه به خبرنگار مهر گفت: این وضعیت غیر قابل پذیرش است. شما به عنوان رسانه از ناشرانی که چنین آثار منتشر می‌کنند شماره مترجمانی که نامشان روی کتاب درج شده را بخواهید و خواستار تماس با آنها شوید. چنین افرادی اصلا وجود ندارند و این کتابها کاملا کپی برداری شده از کتابهای مترجمان است.

    اتفاق ساده است. کتابی با تلاش ناشر و نویسنده و مترجم مبدل به اثری پرفروش می‌شود و پس از آن ناشرنماها برای اینکه دستی بر بازار فروش این کتاب داشته باشند یا با کپی اصل کتاب آن را در قالب نسخه‌های قاچاق در کتابفروشی‌ها و کنار خیابان‌ها به فروش می‌رسانند و یا با تغییر نام مترجم به صورت کاملا قانونی!! همان اثر و ترجمه را بازنشر کرده و خود را از آن اثر بهره‌مند می‌کنند.

    اما ماجرای تخلف در شبستان مصلی و ناشران عمومی محدود به همین مساله نیست. در حالی که بسیاری از ناشران کشور به ویژه ناشران نوپا برای حضور در این دوره از نمایشگاه با معضل نبود جا و فضای کافی برخورد کردند این روزها در شبستان مصلی به راحتی غرفه‌هایی را می‌توان یافت که در حال عرضه آثار مشابه از یک ناشر هستند. به عبارت دیگر کتابهایی که برای فروخته شدن دست به دامان بیش از یک ناشر برده‌اند. این مساله وقتی جالب‌تر می‌شود که مشاهده می‌کنیم محتوای ارائه شده در این کتاب برای مخاطبان کودک و نوجوان است. به عبارت دیگر کتابی که باید در بخش کودک و نوجوان عرضه می‌شد در سالن ناشران عمومی و آن هم در چند غرفه در حال توزیع است.

    هرچند داستان پرآب چشم تخلفات در نمایشگاه را نمی‌توان به همین دست موارد خلاصه کرد اما مواجهه با چنین اتفاقاتی به ویژه در زمینه عرضه ترجمه‌های کپی شده از ناشر دیگر و نیز عرضه آثار نامرتبط با مخاطب بزرگسال و عمومی و نیز تغدد فضاهای ارائه اثر برای چند اثر کمترین اتفاقی است که در زمینه تحقق عدالت برای حضور در نمایشگاه و فراتر از آن بازار فروش کتاب می‌بایست از سوی دست‌اندرکاران این مساله مورد توجه قرار بگیرد.